زبالهسوزها؛ راهکاری برای مدیریت پسماند یا تهدیدی تازه برای جنگلهای هیرکانی؟

سالهاست احداث زبالهسوزها بهعنوان یکی از راهکارهای اصلی مدیریت پسماند در شمال کشور مطرح میشود، اما کارشناسان معتقدند این فناوری بدون زیرساختهای فنی، اقتصادی و زیستمحیطی مناسب، میتواند خود به منبعی جدید برای آلودگی هوا، تولید پسماندهای خطرناک و تهدید اکوسیستمهای حساس هیرکانی تبدیل شود.
زیستآوا | محیط زیست
در سالهای اخیر، احداث نیروگاههای زبالهسوز به یکی از مطالبات عمومی برای حل بحران پسماند در استانهای شمالی تبدیل شده است؛ اما تجربه بهرهبرداری از برخی پروژهها نشان میدهد که این فناوری، بدون رعایت الزامات فنی و زیستمحیطی، بهتنهایی قادر به حل بحران پسماند نیست.
کارشناسان حوزه محیط زیست تأکید میکنند مدیریت پسماند نیازمند مجموعهای از راهکارهای مکمل از جمله کاهش تولید زباله، تفکیک از مبدأ، بازیافت، تولید کمپوست و در برخی موارد استفاده محدود و اصولی از زبالهسوزهاست.
به گفته متخصصان، استفاده از زبالهسوز تنها زمانی میتواند قابل قبول باشد که سامانههای پیشرفته کنترل آلودگی هوا، مدیریت اصولی خاکستر و پسماندهای خطرناک و پایش مستمر آلایندهها بهطور کامل اجرا شود. در غیر این صورت، خطر انتشار آلایندهها، فلزات سنگین و آسیب به منابع آب، خاک و هوا افزایش خواهد یافت.
کارشناسان همچنین یادآور میشوند که در استانهای شمالی و بهویژه محدوده جنگلهای هیرکانی، ظرفیت طبیعی برای تحمل آلودگی بسیار محدود است و هرگونه تصمیم درباره مدیریت پسماند باید بر پایه مطالعات علمی، ارزیابی اثرات زیستمحیطی و توان اکولوژیک منطقه اتخاذ شود.
به باور متخصصان، زبالهسوزها میتوانند بخشی از راهکار مدیریت پسماند باشند، اما بدون برنامهریزی جامع و رعایت استانداردهای زیستمحیطی، نهتنها بحران پسماند را حل نخواهند کرد، بلکه ممکن است چالشهای جدیدی برای محیط زیست ایجاد کنند.