شهرداری مشهد در اقدامی نوین برای مقابله با تنش شدید آبی و صیانت از فضاهای سبز درون‌شهری، لایحه «احداث تصفیه‌خانه‌های محلی بازچرخانی پساب در مجتمع‌های مسکونی» را تدوین و ارائه کرده است. این طرح که با رویکرد جلب مشارکت شهروندی و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی طراحی شده، تلاش دارد تا با تصفیه فاضلاب خاکستری در مقیاس محلی، تهدید کم‌آبی را به فرصتی برای پایداری زیست‌محیطی کلان‌شهر مشهد تبدیل کند.

به گزارش زیست آوا، بحران کم‌آبی و فرونشست زمین در دشت مشهد، سال‌هاست که ناقوس خطر را برای زیرساخت‌های زیستی این کلان‌شهر به صدا درآورده است. در این میان، فضاهای سبز مجتمع‌های مسکونی که بدون اتکا به بودجه‌های عمومی و با هزینه‌ شخصی شهروندان ایجاد شده‌اند، نقشی حیاتی در تعدیل دما، کاهش آلودگی هوا و ارتقای نشاط اجتماعی بازی می‌کنند؛ اما در شرایط کنونی و با صعودی شدن تعرفه‌های آب‌بها، نگهداری از این ریه‌های تنفسی کوچک با چالش‌های جدی مواجه شده است.
در همین راستا، مدیریت شهری مشهد با ارائه یک لایحه زیست‌محیطی جدید، به دنبال ارائه راهکاری پایدار برای این گره کور شهری است. حسین مختاری، مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری مشهد، با تشریح ضرورت‌ها و جزئیات این لایحه اظهار داشت: «فضای سبز موجود در مجتمع‌های مسکونی، از سرمایه‌های ارزشمند زیست‌محیطی شهر ماست که نگهداری آن به دلیل افزایش هزینه‌های آب‌بها برای شهروندان سخت شده است. بر اساس این لایحه، پساب تولیدشده در خود مجتمع‌ها، در مقیاس محلی و با استفاده از فناوری‌های نوین تصفیه شده و مجدداً برای آبیاری فضای سبز همان مجتمع استفاده می‌شود.»

وی تاکید کرد که اجرای این طرح نه‌تنها وابستگی مستقیم به آب شرب را برای امور غیرشرب به صفر نزدیک می‌کند، بلکه هزینه‌های جاری نگهداری ساختمان‌ها را به شکل چشمگیری کاهش داده و طراوت محیط زندگی شهروندان را تضمین می‌کند

یکی از ویژگی‌های متمایز این لایحه، عدم اتکا به بودجه‌های دولتی و در مقابل، تکیه بر فرمول‌های اقتصادی پایدار است. مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز مشهد در این باره افزود: «رویکرد اصلی ما جلب مشارکت فعال شهروندان است. در این مسیر تلاش کرده‌ایم با بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ارائه بسته‌های حمایتی و تسهیلات ویژه از سوی شهرداری، بستر مناسبی را برای اجرای این سامانه‌ها در مجتمع‌های بزرگ مسکونی فراهم کنیم.»
از نگاه کارشناسان حوزه آب و محیط‌زیست، استفاده از سامانه‌های محلی و توزیع‌شده (Decentralized) تصفیه پساب، یکی از مدرن‌ترین روش‌های تاب‌آوری شهری در مواجهه با خشکسالی‌های پیاپی است. تصویب و اجرای موفق این لایحه در مشهد می‌تواند به عنوان یک الگوی موفق در سطح ملی مطرح شود؛ الگویی که نشان می‌دهد چگونه می‌توان با پیوند دادن سیاست‌گذاری درست شهری، فناوری‌های نوین محیط‌زیستی و مشارکت مردمی، در برابر بحران‌های اقلیمی ایستادگی کرد.

خبرنگار: دانیال بزرگمهر