در تازه‌ترین تحول مذاکرات سازمان ملل برای معاهده جهانی پلاستیک، انتشار «سند مرجع غیررسمی» جدید، بار دیگر امیدها برای مهار تولید پلاستیک را کمرنگ کرده است. کارشناسان هشدار می‌دهند حذفِ هدفمندِ بندهای مربوط به کاهش تولید، نشان از تسلط منافع کشورهای تولیدکننده سوخت فسیلی بر سلامت سیاره دارد. زیست‌آوا در این تحلیل به بررسی دلایل این «عقب‌گرد دیپلماتیک» می‌پردازد.

به گزارش خبرگزاری «زیست‌آوا»، دیپلماسی محیط‌زیست در آستانه یک شکست احتمالی قرار دارد. متن جدیدی که به منظور احیای مذاکرات بن‌بست‌خورده‌ی معاهده پلاستیک سازمان ملل منتشر شده، فاقد هرگونه ابزار اجرایی برای کنترل «تولید بی‌رویه پلاستیک» است؛ تولیدی که به عنوان یکی از عوامل اصلی انتشار گازهای گلخانه‌ای شناخته می‌شود.

جنگ فرسایشی برای حذف «تولید» از دستور کار

«خولیو کوردانو»، سفیر شیلی و رئیس فعلی مذاکرات، این سند را به عنوان یک «مرجع غیررسمی» معرفی کرده است؛ اما ساختار آن به شدت یادآور نسخه‌های شکست‌خورده‌ در ژنو است. آنچه نگرانی فعالان محیط‌زیست و کشورهای جزیره‌ای (مانند میکرونزی) را برانگیخته، این است که در نسخه‌های ابتدایی (۲۰۲۴)، هدف‌گذاری جهانی برای کاهش تولید وجود داشت، اما در نسخه‌های اخیر، این مفاهیم به حاشیه رانده شده‌اند.

صداهای مخالف؛ فرانسه و ائتلاف بلندپروازان

دیپلمات‌های فرانسوی در گفتگو با رسانه‌ها، ناامیدی خود را از حذف تدابیر ملموس برای «تولید پایدار» ابراز داشته‌اند. در حالی که بیش از ۷۰ کشور در «ائتلاف بلندپروازان» (HAC) خواهان محدودیت‌های تولید هستند، یک گروه کوچک اما قدرتمند از کشورهای تولیدکننده سوخت فسیلی (شامل روسیه، ایالات متحده و کشورهای حوزه خلیج فارس) با فرسایشی کردن گفتگوها، مانع از دستیابی به یک اجماع قوی شده‌اند.

چشم‌انداز زیست‌آوا

همان‌طور که «دنیس کلر»، مذاکره‌کننده میکرونزی هشدار می‌دهد: «اگر معاهده نتواند به ریشه بحران، یعنی میزان تولید، بپردازد، حتی در صورت امضای آن، چیزی جز یک شکست زیست‌محیطی برای نسل‌های آینده باقی نخواهد ماند.»

جهان اکنون در انتظار نشستِ ماه سپتامبر در بانکوک است؛ جایی که قرار است سرنوشتِ نهاییِ این متن تعیین شود. زیست‌آوا به عنوان دیدبان محیط‌زیست، این روند را تا حصول نتیجه دنبال خواهد کرد.