تشکلهای مردمی؛ ستونهای نامرئیِ حفاظت از سرزمین

نویسنده : فاطمه باقری
متخصص محیط زیست و مدیر مسئول خبرگزاری زیست آوا
به مناسبت روز ملی تشکلها و مشارکتهای اجتماعی، بر نقش مؤثر سازمانهای مردمنهاد در حل مسائل اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی تأکید شد؛ نقشی که به گفته فعالان مدنی، بدون حضور واقعی مردم و تسهیلگری نهادهای مسئول، به نتیجه نخواهد رسید.
تشکلهای مردمی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین ظرفیتهای جامعه برای پیگیری مطالبات عمومی و حل مسائل محلی تبدیل شدهاند؛ ظرفیتی که اگرچه کمتر از آنچه باید دیده میشود، اما در عمل نقش پررنگی در آگاهیبخشی، فرهنگسازی و مشارکت اجتماعی ایفا میکند.
در حوزه محیطزیست نیز این تشکلها توانستهاند با حضور میدانی، آموزش، مطالبهگری و جلب مشارکت داوطلبانه، بخشی از بار سنگین حفاظت از منابع طبیعی را بر دوش بکشند. از پایش مسائل محلی گرفته تا فرهنگسازی درباره پسماند، حیات وحش، منابع آب و حفاظت از زیستبومها، این مجموعهها نشان دادهاند که مشارکت مردمی میتواند به راهحلی مؤثر و ماندگار تبدیل شود.
انجمن سفیران زیست بوم پارس نیز از جمله مجموعههایی است که با رویکردی مردمی و دغدغهمند، تلاش کرده است سهمی در ترویج مسئولیتپذیری اجتماعی و توجه به محیطزیست داشته باشد؛ تلاشی که نشان میدهد کنشگری مدنی، اگر با استمرار و باور همراه باشد، میتواند اثرگذار و الهامبخش باشد.
به باور بسیاری از فعالان این حوزه، امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است تشکلهای مردمی در تصمیمسازیها جدی گرفته شوند و مسیر فعالیت آنان با حمایت، اعتماد و تسهیلگری هموار شود. آیندهای پایدارتر، بدون مشارکت واقعی مردم و تشکلهایشان، دستیافتنی نخواهد بود.